FIZJOLOGIA

Erytrocytopoeza (erytropoeza)

Jest to proces powstawania erytrocytów (krwinek czerwonych – RBC).

Zgodnie z teorią unitarystyczną wszystkie elementy morfotyczne krwi pochodzą od komórki szpiku pluripotencjalnej hematopoetycznej pnia. Następnie pod wpływem czynnika wzrostowego granulocytów CSF-G, 6 interleukin

(IL-: 1,6,7,10,11,12) i innych czynników formuje się z niej komórka macierzysta nieukierunkowana (multipotencjalna komórka szpiku) – CFU-GEMM. Ta z kolei przekształca się w komórki ukierunkowane linii erytrocytów, czyli BFU-E (komórki tworzące kolonie rozsadzające erytroidalne) a z nich następnie komórki macierzyste linii erytrocytów CFU-E pod wpływem czynnika CSF-GM i IL-:3,9,11 oraz EPO (erytropoetyna). Następnie pod wpływem EPO powstają w danej kolejności:

proerytroblast à erytroblast zasadochłonny I i II à erytroblast polichromatofilny.

Te 3 komórki należą do stadia podziału komórek, a wszystkie zmiany są powodowane przez EPO i wrażliwe na nią receptory owych komórek. W stadium erytroblastów zasadochłonnych i polichromatofilnych zachodzi synteza globiny, dochodzi do wypełniania się ich cytoplazmy hemoglobiną i zmniejszenia syntezowania mRNA.

Następnie powstają e. ortochromatyczne, które przeciskają się ścianę szpikową zatok żylnych, pozostawiając jądra komórkowe w miąższu szpiku (jądra są fagocytowane przez komórki siateczki). W ten sposób z dodatkowym działaniem EPO powstają retikulocyty, które tworząc pulę rezerwy szpikowej, pozostają w zatokach żylnych. Całkowicie pozbawione jądra komórki są to erytrocyty. E. ortochromatyczne, retikulocyty i erytrocyty to stadia dojrzewania.

EPO – erytropoetyna

Jest to białko (glikoproteina). Jest głównym humoralnym regulatorem wytwarzania erytrocytów. Wytwarzana jest w 85% w nerkach i w 15% w wątrobie. Mechanizmem powodującym jej uwalnianie jest niedotlenienie tkanek (hipoksji). Jej działanie rozpoczyna się w okresie BFU-E (komórka krwiotwórcza ukierunkowana linii erytrocytów wczesnego stadium). Komórki te na błonie posiadają pewną liczbę receptorów dla EPO, która wraz z rozwojem się zmniejsza.

CSF-GM: jest to czynnik hematopoetyczny – stymulujący wzrost komórek

IL-_ : jest to interleukina, czyli czynnik wzrostowy.

Erytrocyty

Są to krwinki czerwone (RBC) wytwarzane przez szpik kostny. Żyją około 120 dni, gdzie okres połowicznego rozpadu = 28 dni.

Ilość RBC w 1mm³ wynosi:

- u mężczyzn: 4,5 do 5,9 mln

- u kobiet: 4,1 do 5,1 mln

Wskaźnik hematokrytu (Hct – stosunek objętości RBC do objętości pełnej krwi):

- mężczyźni: 0,46

- kobiety: 0,40

Charakteryzują się także:

- zawartością hemoglobiny (Hb)

- ciężarem hemoglobiny (MCH)

- średnim stężeniem % hemoblobiny (MCHC)

- średnią objętością (MCV)

- średnią średnicą (MCD) – około 8µm

Niektóre naczynia włosowate są mniejsze niż 8µm i RBC musi się odkształcić, aby się przecisnąć. Owo odkształcenie i powrót do poprzedniego stanu zapewnia cytoszkielet zbudowany z sieci cząsteczek spektryny.

Otoczka RBC jest błoną półprzepuszczalną. W fizjologicznym roztworze NaCl = 0,9% (izotoniczny) woda dyfunduje z łatwością w obu kierunkach. Jeżeli stężenie NaCl wzrasta (hipertoniczność) to woda ucieka i RBC się obkurczają, natomiast gdy spada RBC puchną i w momencie hipotonicznym = 0,48% pękają.

* Serwis www.fizjoterapia.com ma charakter informacyjny! Autorzy nie ponoszą odpowiedzialności ani żadnych konsekwencji wynikających z zastosowania informacji.