ZŁAMANIA

Złamanie jest to całkowite przerwanie ciągłości kości na całej jej szerokości. oprócz tego wyróżniamy pekniecia i nadłamania. Wyrozniamy złamania: nasad, przynasad, trzonów kości, wyrostków, pod okostnowe (występują u dzieci) inaczej nazywane złamaniami "zielonej gałązki". Rodzaje złamań: z pociąganiem (awulsyjne), stawowe i przed stawowe, z wydłużeniem lub skróceniem. 

Powikłania pierwotne po złamaniach: w momencie zadziałania urazu np. uszkodzenie naczyń, nerwów, narządów wewnętrznych. Powikłania wtórne po złamaniach: zespół Volkmanna, zespół Sudecka, przykurcze, zrost opóźniony, staw rzekomy, jałowa martwica, zapalenie kości, kostnienie poza szkieletowe, zrost w wadliwym ustawieniu, odleżyny. 

Etapy gojenia się złamań: pierwszy okres-krwiaka-trwa kilka dni. Powstaje przekrwienie, obrzęk i przesiek na skutek wydzielanych enzymów z uszkodzonych tkanek. Drugi okres- tworzenia się resorbcji krwiaka- trwa około 10 dni, następuje stopniowe wchłanianie krwiaka. W jego sąsiedztwie pojawiają się odwapnienia, a resztki krwiaka są wysycane solami wapnia. trzeci okres-powstawania tkanki podkostnej- trwa około 15 dni występuje unaczynienie ziarniny i wnikanie do ogniska złamania komórek kostno chrzestnych. Czwarty okres-tworzenia się tkanki kostnej-trwa 5-10 tygodni jest to tzw. prowizoryczna kość mało wytrzymała pod względem mechanicznym i w tym momencie przerwanie unieruchomienia  może spowodować wytworzenie stawu rzekomego. Piaty okres- przebudowa, dojrzewanie tkanki kostnej i powstawanie tkanki kostnej. Jego długość zależy od kontaktu odłamów, od lekkiego docisku odłamów w ciszy mechanicznej, od wieku chorego, od miejsca złamania.
 

Złamanie obojczyka- może być to złamanie z przemieszczeniem lub bez. Przy przemieszczeniu stosuje się unieruchomienie ósemkowe, a bez przemieszczenia opatrunek gipsowy Dessaulta. Czas unieruchomienia 3-6 tyg.
 

Złamanie szyjki kości ramiennej - jest to jedno z najczęstszych złamań u ludzi starszych. Jeżeli złamanie jest zaklinowane to leczy się opatrunkiem Dessaulta na 3 tyg. a później stosuje się temblak (opaskę z materiału) > przy przemieszczeniach odłamów stosuje się nastawianie a czasem zespolenie operacyjne i gips na okres około 4 tyg.

Złamanie kości przedramienia.  Wyrozniamy tu złamania: wyrostka łokciowego kości łokciowej, wyrostka dziobiastego kości łokciowej, głowy i szyjki kości promieniowej. Leczy się je zachowawczo unieruchomieniem na okres 4-6 tyg. Występuje tez złamanie kości przedramienia które leczy się gipsem na 6-12 tyg. Złamanie dalszego odcinka kości promieniowej określane jako złamanie w miejscu typowym jest leczone zachowawczo najczęściej szyna grzbietowa na 4-6 tyg.

Złamanie szyjki kości udowej- występuje u osób starszych. Może być w obrębie samej szyjki albo być złamaniem przezkretarzowym i u starszych osób dąży się do szybkiego unieruchomienia chorego. Stosuje się leczenie operacyjne w postaci zespolenia, alloplastyki lub endoprotezoplastyki a nawet operacyjne usztywnienie stawu. Rzadko u osób młodych stosuje się gips w postaci buta derutacyjnego.Po alloplastyce pacjent jest pionizowany po 1-2 tyg. Inne metody leczenia umożliwiają  obciążenie kończyny czasami niepełne po 8-10 tyg. Występują częściej u kobiet między 60 a 70 rokiem życia ze względu na osteoporozę.

OKRES UNIERUCHOMIENIA Celem stosowanych zabiegów jest: skrócenie czasu leczenia, Zapobieganie wystąpieniu powikłań, poprawa uwapnienia tkanki kostnej, zwiększenie obniżonej liczby krwinek czerwonych i hemoglobiny, zapobieganie powstawaniu zaburzeń ogólnoustrojowych, utrzymanie sprawności mięsni i stawów nie objętych unieruchomieniem, zapobieganie zanikom mięśniowym, w przypadku kończyn dolnych pionizacja nauka chodzenia o kulach.  Fizykoterapia: krioterapia, ultradźwięki, promieniowanie nadfioletowe, magnetoterapia, leser, prądy interferencyjne.

Kinezyterapia: ćwiczenia oddechowe zapobiegające powikłaniom krążeniowo oddechowym, ćwiczenia ogólnousprawniajace w pozycjach niskich głownie dla chorych w starszym wieku w celu utrzymania sprawności wszystkich mięsni i stawów, ćwiczenia izometryczne celem lepszego ukrwienia i utrzymana masy mięśniowej. U chorych po urazach koniczyn dolnych stosuje się dodatkowo naukę chodzenia o kulach.

OKRES PO USUNIĘCIU UNIERUCHOMIENIA Celem stosowanych zabiegów jest: złagodzenie bólu, przeciwdziałanie przykurczom mięśniowym, poprawa odżywiania i uelastycznienia skory, wzmocnienie siły mięśniowej, zwiększenie masy mięśniowej, zwiększenie zakresu ruchu, zmniejszenie nieodwracalnych skutków urazu i ich kompensacja.

Fizykoterapia. Przy pełnym zroście kostnym: parafinoterapia okłady i zawijania, promieniowanie podczerwone, galwanizacja , prady Trauberta, elektrostymulacja, prąd diadynamiczny, diatermia krotko falowa, diatermia mikrofalowa, laser, karpiel gorąca, kąpiel solankowa, kąpiel mydlana   Przy braku pełnego zrostu: promieniowanie nadfioletowe, jonoforeza, ultradźwięki, magnetoterapia, laser, masaż wirowy, masaż podwodny. Złamanie miednicy_- rzadko dochodzi do przemieszczenia odłamów, gdyż kości otoczone są przez liczne mięsnie i więzadła przymocowane do powierzchni miednicy. Wyrozniamy złamania stabilne bez przerwania ciągłości obręczy biodrowej i złamania nie stabilne. Przy złamaniu stabilnym stosuje się unieruchomienie na twardym podłożu z lekko zgiętymi i odwiedzionymi udami. Przy złamaniu niestabilnym stosuje się wyciągi czasami również leczenie operacyjne. Po leczeniu operacyjnym stosuje się unieruchomienie w postaci gipsu. Kinezyterapia- bez względu na rodzaj unieruchomienia stosuje się ćwiczenia czynne we wszystkich stawach kkg i kkd, ćwiczenia oddechowe torem przeponowym, ćwiczenia górnej części tułowia, ćw. izometryczne mm. brzucha i pośladków, po uzgodnieniu z lekarzem zaczyna się pionizacje z ominięciem pozycji siedzącej.

                                             Madziarek

* Serwis ma charakter informacyjny! Autorzy nie ponoszą odpowiedzialności ani żadnych konsekwencji wynikających z zastosowania informacji.