POMIARY ZAKRESÓW RUCHOMOŚCI

Ruchy we wszystkich stawach mierzone są z pozycji neutralnego zera. Są to takie ustawienia stawów, jakie przyjmują one u człowieka w pozycji stojącej z kończynami górnymi zwieszonymi wzdłuż tułowia, z rękami w supinacji skierowanymi dłońmi do przodu.

Trzy podstawowe płaszczyzny.

Wszystkie pozycje i ruchy opisywane są w trzech podstawowych płaszczyznach:

strzałkowej (S)

czołowej (F)

poprzecznej (T)

Natomiast wszystkie ruchy , nawet bardzo złożone, należy zredukować do jednej z tych płaszczyzn lub płaszczyzny równoległej do którejś z nich.

Ruchy rotacyjne oznacza się litera R niezależnie od tego, w jakim położeniu dana część ciała wykonuje ruch skrętu.

Sposoby zapisywania wyników pomiarów

Zapisuje się za pomocą trzech liczb, wg następującego schematu:

A – ruchy wyprostu i wszystkie ruchy prowadzone od ciała zapisuje się jako pierwsze w członie

B – ruchy zgięcia i wszystkie ruchy prowadzone do ciała zapisuje się jako ostatnie

C – pozycja wyjściowa , którą z reguły jest pozycja 0*, zapisywana jest w środku tego, złożonego z trzech liczb członu. Pozycje wyjściowe o innej niż 0* wielkości badanego stawu zdarzają się raczej rzadko, przeważnie w warunkach patologii

D – skłony oraz skręty głowy i kręgosłupa w lewą stronę zapisywane są jako pierwsze, natomiast w prawą stronę – jako ostatnie

E – rotacja zewnętrzna kończyny zapisywana jest jako pierwsza, a wewnętrzna jako ostatnia.

Przykładowy zapis ruchu wyprostu i zgięcia w stawie biodrowym:

S 10 - 0 - 115

S - sagittal – (płaszczyzna strzałkowa)

10* - wyprost ( zapisywany jako pierwszy w członie)

0* - pozycja wyjściowa do badań

150* - zgięcie ( zapisywane jest jako ostatnie)

Pomiary wykonywane są zgodnie z zasadami metodycznymi przyjętymi w fizjoterapii. Goniometr jest przykładany do okolicy stawu tak, by jego oś obrotu miała przebieg zgody z osią obrotu stawu. Ramię nieruchome kątomierza pokrywa się z osią długą nieruchomego odcinka ciała, a ruchome przebiega zgodnie z taką samą osią odcinka ruchomego.

Kolejność czynności wykonywanych podczas badań przedstawia się następująco:
    - przyjęcie prawidłowego ułożenia przez badanego,
    - demonstracja i opis ruchu, który ma być wykonany,
    - próba wykonania ruchu przez badanego,
    - przyłożenie taśmy bądź kątomierza,
    - dokonanie pomiaru czynnego zakresu ruchu, a następnie biernego.

Każdy z wyżej wymienionych zakresów ruchów badamy dwukrotnie, a w dokumentacji wpisujemy wynik lepszy.

Pomiarów ruchomości kręgosłupa dokonujemy powszechnie stosowaną , tradycyjna metodą pośredniego pomiaru za pomocą miękkiej taśmy centymetrowej. Istota badania tą techniką polega na określeniu różnicy w odległości dwóch punktów kostnych w pozycji wyjściowej i po wykonaniu ruchu. Jeżeli pomiar odnieść rzeczywiście do punktów kostnych, a nie miejsc zaznaczonych w pozycji wyjściowej na skórze ( nad punktami kostnymi), to można uzyskać wystarczającą dokładność. Błąd pomiaru nie powinien w tej sytuacji przekroczyć 1 cm .

Dokładność pomiaru zapisujemy :

- taśmą centymetrową do 0,5 cm

- goniometrem do 5*